Arribes del Duero, Spaans wijngebied in opkomst

De Spaanse DO Arribes direct grenst aan Portugal, waar het een uurtje vroeger is.

In het gemeentehuis van Fermoselle wordt voor ons een diapresentatie gehouden over de wijnregio Arribes. Fermoselle ligt net over de grens van Salamanca en is de hoofdstad van buur-provincie Zamora.

 De DO beslaat zo’n 500 hectare wijngaarden. Het is een langgerekt wijngebied dat ligt in Castilla y León, in het uiterste westen van de provincies Zamora en Salamanca.

 De wijngaarden volgen de rivier de Duero (in Portugal Douro genaamd), die Spanje van Portugal scheidt.

DOP Arribes sinds 2007, maar de wijnregio is eeuwenoud

De DOP Arribes bestaat sinds 2007, maar het gebied is waarschijnlijk de oudste wijnregio aan de Duero. Documenten uit de 18e eeuw vermelden 421 wijnkelders en 47 wijnpersen. In 19e en 20e eeuw produceerden grote coöperaties miljoenen liters wijn, die vooral naar Frankrijk werd geëxporteerd, waar de phylloxera-epidemie de wijnindustrie volledig had platgelegd. De DOP Arribes telt  momenteel 17 geregistreerde wijnhuizen, waaronder 2 coöperaties. In totaal zijn er 215 wijnboeren. Er zijn steile stukken langs de Duero en zijn zijrivieren met terraswijngaarden, en er zijn ook wijngaarden op plateaus. De hoogte varieert van 130 tot 700 meter. Net als in Sierra de Salamanca is de ondergrond hier niet van kalksteen zoals in de meeste Spaanse wijnregio’s, maar bestaat die uit graniet, kwarts en leisteen.

Een jonge DO met een oude geschiedenis

De DO Arribes is dus nog  jong. In 1998 mochten de wijnen uit deze streek  “Vino de la Tierra de Arribes del Duero” op hun etiket vermelden. Het duurde nog tot 2007 voordat de DO Arribes werd toegekend .

Wijnbouw vindt hier echter al veel langer plaats. Er bevinden zich oude kelders uit de 17e eeuw. Er zijn sporen dat in deze omgeving al wijnstokken werden verbouwd in de Romeinse tijd en in de tijd van de Phoeniciërs.

Zij gebruikten de rivier de Duero als handelsroute van en naar de haven van Oporto. De wijngaarden liggen in het natuurgebied Parque Natural de Arribes del Duero  waar ook een wijnroute wordt uitgestippeld.

Het wijngebied DO Arribes

In dit westelijk deel van Castilla y León is het warm (>2600 zonuren). Er valt jaarlijks voldoende regen in het groeiseizoen (>700 mm), waardoor de druiven een goede zuurgraad hebben. Er is weinig kans op nachtvorst in de lente. In januari is de gemiddelde temperatuur 9 graden, in augustus 26.

Het verschil in hoogtes van de wijngaarden ligt tussen de 130 en 700 meter. De druiven van de wijngaarden langs de rivier hebben meer warmte gehad. Op de hoogvlaktes is het koeler. Op de hellingen is het wel zo’n vijf graden Celsius koeler dan in de vlakte..

“Door druiven van de rivier en van de hoge heuvels te mengen krijg je de perfecte wijn”, zo leren wij. De belangrijkste bodemsoorten zijn graniet en leisteen. Er zijn voornamelijk blauwe druivenrassen aangeplant.

Het Mediterrane klimaat, dat vergelijkbaar is met de Penedès,  is perfect voor de productie van rode wijn. De druiven hebben door de optimale rijping voldoende kleur, zachte tannines en niet alleen voldoende suikers, maar ook een goede zuurgraad.

 

De meeste officiële wijngaarden bevinden zich in de buurt van Fermoselle in het departement Zamorra en een half uur rijden zuidelijker bij Pereña de la Ribera in het departement Salamanca.

De river de Duero in het ‘Parque Natural de Arribes del Duero’ (Foto: Javi Alonso, Wikimedia Commons)

Juan garcía

De belangrijkste druif is de autochtone blauwe juan garcía. Deze druif heeft zich goed aangepast aan de omgeving. Hij heeft een dunne schil en is vroegrijpend. Een nadeel van die dunne schil is de gevoeligheid voor de schimmelziekte botrytis : als het warm is groeit de druif  snel. De kans is groot dat hij, bijvoorbeeld door regenval in augustus-september open barst en de ziekte toeslaat.

De juan garcía geeft vaak een wijn met veel alcohol, maar door zijn hoge zuurgraad is dat geen probleem, de balans is dan goed. Wie de naamgever van de juan garcía was is niet bekend. “Waarschijnlijk de eerste man die hier de druif plantte”.

Bruñal

De eveneens blauwe bruñal is een compleet andere druif dan de Juan García. Bruñal heeft juist een dikke schil en die bevat dus redelijk wat tannine: een goede om op eikenhout te laten rijpen. Hij is heel resistent tegen botrytis en brengt kleur en alcohol in de wijn. Elke wijnboer bezit slechts enkele bruñal-druivenstokken, want de aankoop ervan is heel duur. Dat is tevens de reden dat er vrijwel alleen monocepages van worden gemaakt. Omdat wijnen van bruñal groeien in populariteit plant men ze tegenwoordig wel steeds vaker aan.  De naam bruñal is waarschijnlijk afgeleid van kleine zure besjes die je hier overal in de natuur ziet.

Tempranillo, rufete en malvasia

Tempranillo staat in de DO Arribes meer aangeplant dan Juan García en bruñal. Ook rufete, waar we in de DOP Sierra de Salamanca mee kennismaakten, vind je hier. De belangrijkste witte druif is de malvasia. Die is, net als de bruñal, goed bestand tegen botrytis en levert aromatische wijnen.

 

 

 

I